| تبليغات | X |
بهروز صديقي
«هائي كائي» يا ژاپونلارين عادي تلفظو كيمي «هايكو» ژاپون شعريدير كي، اوچ مصراعدان و بو اوچ مصراع جمعاً 17 هيجادان يارانير. بيرينجي و اوچونجو مصراع هر بيريسي بئش هيجا و ايكينجي مصراع ايسه يئددي هيجادان يارانير. هايكو شعري آيري بير شعردن كي آدي «تانكا» اولموش اولا دوزهليبدير تانكا شعرينين بيرينجي قيسمتي مستقل اولور و مستقل اولونموش قسمت تكي مضمون و معنايا مختص اولور. هائي كائي 16 ـ جي يوز ايلليكده «باشو» آدلي بؤيوك بير شاعيرين چاليشماسيلا گئنيشلندي و سونرا ايسه ژاپونون ايكي بؤيوك شاعيري «ايسا» و «بوسون» بو نؤوع شعرده بؤيوك شؤهرت قازانديلار.
20 ـ جي يوزايللييين اوللرينده آوروپاليلار ژاپون ادبياتيايله تانيش اولاراق فرانسهنين بعضي يئنيليك آختاران شاعيرلري چاليشديلار كي، فرانسه شعرينده «هائي كائي»دان تقليد ائتسينلر. لاكين بو ايش فايداسيز اولدو. آمما مكزيكين تانينميش و گؤركملي شاعيري « خوزه خوان تابلادا» كي، مكزيك ادبياتيندا گؤركملي سيمالاردان ساييلير. هائي كائي شعريني ژاپونليلاردان تقليد ائدهركن مكزيك شعرينده ـ كي، اسپانيا ديليندهدير ـ يازيب ياراتدي و بو اسلوبدا ايكي كيتاب چاپا وئردي كي، بيري «روزگاري» و او، بيريسي ايسه «گولدان» آدلانير. بورادا او كيتابلاردان اؤرنك اولاراق بير نئچهسينين چئوريلمهسيني بيريليكده اوخويوروق:
1
باغ قورو يارپاقلا دولوب
من با هار چاغي آغاجلاردا
بو قدر ياشيل يارپاق گؤرمهميشديم
2
ناقوسون نغمهلري خلوت گئجهده
بير ـ بيريله اوچورلار
گئجه قوشو و قارانقوش تك
3
ديواردان آسيلان ساعات گئجهني چئينهيير
«تيك» «تاك» سسي دييهسن
سيچانين ديشلريندن قوپان سسدير
4
قيرميزي و سويوق
يايين گولوشو
قارپيزين كسيلمهسي
5
سونونجو وداعنين مكتوبوندا
يئرسيز آختاريرام
گؤز ياشيندان بير ايز تاپام
7 تير 72 ده مهد آزادي قزئتينده چاپ اولموشدور.
مدرن چی ليك (يئني چي ليك )بير باخيشدا
modernus لاتين سؤزوmodoسؤزوندن آلينميش و كئچميشدن واسكي دن اوزولوب قيريلماق آنلاميندا ايشله نير.modernus سؤزو ايلك دؤنه اولاراق اون بئشينجي ميلادي قرينه سينده مسيحييت گئييمينه بورونن ايندي كي چاغي روملولوق وكافرليك كئچميشيندن آييريب سئچمك له ديه رله نير.
آرتيق 1910 – جي ميلادي ايليندن 1930 – جي ايله قده ردئمك يئني چي ليگين يوكسه ليش وذير وه لره چاتما ايللري دير. مدرن ليك دونياسي رونسانس چاغيندان ائتگي له نن علمه دوغرو اوغرايان بير دونيادير.مدرن ليكدن اؤنجه اولان دونيا دئمك سئحيرلي ( اووسونلو) خورافات چي ليق،گئري ذكاليك دونياسيدير. مدرن ليك بيليمه دوغرو ايره ليش، عاغيل جاسينا طبيعتدن يارارلانما، طبيعتي ( ياراديليشي)اينجه صنعتده(هنرده) انسانا گره ك اولان گئرچك لري داستان دا ( ناغيل ، رومان و...) يئني گورونتو وگؤستريش لرله وانسانين قورتولوشو اوچون دؤيوشمك و ليبراليسمين اساس و يؤندمينه اويغون دونياني يئني دن فورمالاشديرما دئمك دير. مدرن ليگي 1880 – جي ميلادي اون ايللي گينده ناتوراليسم، سمبوليسم، اكسپرسيونيسم، سوررئاليسم كيمي ادبي – هنري آوانگارد وآشيريليق آخيم لاريندا دويماق و گؤرمك اولار.
"گيدنز" جه مدرن ليك دورد سيموول لويؤنله آچيقلانيب تانينير:
1 – سرمايا چيليق2- صنعت چی لیک3-"دولت – ملت" سياسي فورمالارا اولان ميللي دولت لرين قورولماسي4- ميليتاريزم و توتاليتاريزم( زوراكي ليق و سيلاحا داياناراق دؤيوش آپارماق)
راسيوناليسم( عاغيل چيليق، عاغيلا يؤنلمك) يونيلتياريانيسم( فايداچي ليق، قلزانجليغا يؤنلمك) مدرن ويئني بير توپلومون دوشونجه وفلسفه مكتب لري اولموشدور. مدرن ليك اولدوقجا گله جه يه دوغرو ايره ليشدير. مدرن ليگه بو آنلامدا اينانان وياناشان وبو آنلامي گئنيش و گؤزلجه سينه آچيقلايانلار 19 – جي ميلادي يوز ايلليكده هگل، ماركس ،توكويل،وبر ،زيمل ،و دوركيم كيمي فلسفه چي لر اولموشدورلار. باتي توپلومو اؤزوندن اؤنجه كي اسكي توپلوم لارلا آچيقجاسينا قارشي – قارشي يا دورماقلا مدرن ليگين سيموولو اولموشدور. " ماكس وبر" مدرن ليگي، گه نل ليك له عاغيل لاشما و عاغيل لي ليق گئديشي و اووسون وخرافه دونياسي نين پوزولماسي و زاوالي بيلير.
چئویریب ،دوزنله ین:بزرگ امین(یارین)
انتحار
کوله ک لی ایللرین اوولادییدی آداشیم
گؤزلری ماراق دوغوران سورغولارین
سورغوسییدی
بیر الی همشه آچیلاجاق پنجره نی دوشونوردو
دالغالار دؤیونمه گی اونون چیلغین اوره ییندن اؤیرنمیش دیلر
یاشاماغی یانماغیندا دویان آداشیم
یارالارین یارغانیندا،
یاغمالانان ایندی منم
و"پاپریزیم اوچ پاکته چیخمیش"
او توزاناقلی کوچه لر
او قودورغان شه هر
وآنالاریمیزین گلین لیگی
یالان اولان ایللر.
داخماسیندا انتحار آدلی بایقوش
یووا سالدیغیندان
اؤلومو هامیمیزدان یاخشی دویوردو.
سوندا قیش آخشامی
بیر چللک نؤیوت
و بیرچاخماق.
سؤزون سئحری
ائل اوغلو
دهره قورخوسونو
یاشایان آغاج
خزل مزاریندا
قویلانار آنجاق.
اوزاق عصرلرین سرت آشیریملاریندان اؤتوب گلن شعریمیز،اؤز قابیلیتینی نسیمی فلسفه سینده،فضولی دوهاسیندا،ختایی دیوانیندا،واقیف گؤزللمه سینده،وعلعسگر قوشماسیندا گؤستر دیینه آرتیق سؤزیوخدور.بیز شعر وصنعت آبیده لریمیزین هر هانسیسینا گؤز آتدیقدا،اونون کؤلگه سینی عصرلرین اوزانیب گلدییی قدرگؤروروک. چاغداش دؤوروموزه قدر ساللانیب گلن اوکؤلگه لرین چنبره سیند ن قورتارماق اوقدر ده آسان دئییل. بونا گؤره کی ائستتیک ذؤوقوموزواوخشایان عنصرلر،عنعنه یه چئوریلن ادبی نورمالار،میللی سمبوللاروآیری ـ آیری شعر اینجه لیک لری ائله او بؤیوک داهی لریمیزین صنعت نمونه لریندن آخین ائد ه رک
بوگونکوشعریمیزین دامارلاریندا دولانیر.
احمد شاملو
ترجومه:بهروزصدیق
عمومی سئوگی
گؤزیاشی بیر سیر
گولوش بیر سیر
سئودا بیر سیر
اوگئجه نین گؤزیاشی،سئوگیمین گولوشوییدی
ناغیل دئییلم کی دییه سن
ماهنی دئییلم اوخویاسان
سس دئییلم ائشیده سن
یابیر شئی کی گؤره سن
یابیر شئی کی بیله سن
من بیرگه آغرییام منی هاراییلا.
آغاج اورمانلا دانیشیر
اوت دوزه ن لیک له
اولدوزکهکشانلا
ومن
سنینله دانیشیرام
آدینی دئه منه
اللرینی وئرمنه
سؤزلرینی دئه منه
اوره یینی وئر منه
من سنین زوغونو دویموشام
دوداغین لا دوداغلارا سؤزدئمیشم
واللرین اللریمه تانیش
ایشیقلی تک لیگیمده آغلامیشام سنینله
سنینله اوخوموشام دیری لر اوچون
قارانلیق قبریستانلیقدا
ان سئویملی نغمه لری
دیری لرین وورغون لاری دیلار
بوایلین اؤلولری.
اللرینی وئر منه
اللرین تانیش دیر منه
سنله دانیشیرام ای
تاپیلیشی یوبانمیش
سانکی بولود فیرتینایلا
اوت دوزله
یاغیش ده نیز له
قوش باها رلا
وسانکی آغاج بیر اورمانلا دانیشیر
بیر ده کی من
سنین زوغ لارینی آنمیشام
چونکو سسیم
تانیش دیر
سسین له.
یوللار
شعریمه گوج وئرن
اینجی دی
یوللار
حاییف!
باداقلی قیچیمدان
اینجیدی یوللار...
بهروزصدیق
قارلي
قيرولو
دونوق بير آخشام
داخماما دؤنوردوم
تلهم ـ تلهسيك
كوچهنين سونوندا
دووار ديبينده
وورولموش كؤرپه قوش
قانادي كسيك
نه دهني
نه سويو
نه گئنيش سماء
پايي آل قانيدي
و سونسوز يارا.
آلديم اللريمه
قيزيل قان قوشو
گتيرديم من ائوده قفسه سالديم
اؤزوم ايستهمهدن،
اؤزوم بيلمهدن
يارالي او قوشدان
گؤيلري آلديم
سن دئمه كؤرپهجيك او يالقيز بالام
صوبحهدك دؤزمهميش
او هئچ ياتماميش
گونشه اوخشايان
گول اللريله
قارانليق قفسين
قاپيسين آچميش
بير كاغيذ قوياراق ماسامين اوسته
دونيانين اَن گؤزل شعريني يازميش:
ـ تانريميز گؤيلري قوشچون ياراتميش.
بهروز صديق
یانکوکوپالا(بلا روس)
چئویرن:فیکرت صادیق
شاعیر
من شاعیر د ئییلم یوخ بوشؤهرتی،
بوینوما گؤتوره بیلمره م ،واللاه!
آمما، ماهنی یازماق گلیر الیمدن.
آدیمدا عا دی دیرـ یانکوکوپالا.
دونیا شاعیرلری چوخ عزیزله نیب.
اویوبلارتعریفه،آدا،جلالا.
منیم سسیم سیسقا،اؤزوم ده فاغیر.
بیر کند چی بابایام ـ یانکو کوپالا.
هر ائلده،اوباداشاعیرگؤرنده
خالقین نغمه کاری گلیرخیالا.
شاعیری چوخ آزدیر بلا روسلارین
قوی بیری ده اولسون ـ یانکوکوپالا.
ائله فاغیردیر کی ،آجی طا لعی
اونو دوچارائدیب درده،ملالا،
گؤزونو آچاندان گؤزیاشی گؤروب،
حاقسیزلیق گؤروبدورـ یانکوکوپالا.
ان عادی سؤزلردن ماهنی دوزنده
اله ده سالیبلاراونو آزقالا.
غیبت آتشینه توتسونلار یئنه
کئچمزلوروسوندان یانکوکوپالا.
سعادت گونشی چوخ آزـ آزدوغور
بودفه بویانا باخا نه اولا؟
گؤرسه کی،خالقینی بختیاراولوب،
بختیاراولاجاق ـ یانکوکوپالا.
بویول چتین یولدور، چاتارمی گوجون؟
بویولدا راضییام گلیم زاوالا.
بومزاردا یاتان کیمدیرسورسالار
دیللنرباش داشیم ـ یانکوکوپالا.
حاضیرلایان:بهروزصدیق
سؤزلوک:
لوروس: ان عادی،ان بسیط ،ان ساده دیل دانیشیق، سؤزحاققیندا
آذربایجان دیلینین ایضاحلی لوغتی بهزاد بهزادی ـ 3 جیلد صفحه 2301
نزارقبانی
چئویره ن:بهروزصدیق
"گؤزونون ماوی لیمانیندا"
گؤزونون ماوی لیمانیندا
اویناغان رنگ لرین یاغیشی اسیر
گونش وقاماشدیریجی یئلکن لر
سونسوزلوقدا گئدیش لرین عکس ائدیر لر
گؤزونون ماوی لیمانیندا
آچیلمیش آتوشگه ده نیزه قارشی
وقوشلار سا اوزاقلاردا
دوغولمامیش اؤلکه لرین آرخاسینجا
گؤزونون ماوی لیمانیندا
یای چاغیندا قار قارلاییر
آلتون لارلا یوکلو گمی
ده نیز لری اؤزلرینده باتیرارکن
واؤزلری باتمایارکن
گؤزونون ماوی لیمانیندا
پره ن ـ پره ن قایالاردا من قاچیرام اوشاق کیمی
ده نیز ایین ایچریمه چکیرم
ویورغون قاییدیرام قوش سایاغی
گؤزونون ماوی لیمانیندا
گئجه ماهنیسینی اوخویور داشلار
باغلی گؤزون کیتابیندا
کیم مین شعیرگیزله دیب دیر؟
کئشکه ـ کئشکه ده نیز چی اولایدیم
کئشکه گمیم اولایدی
گؤزونون ماوی لیمانیندا هر آخشام چاغی
اوجالداییدیم یئلکنیمی.
نزار قبانی 21مارس1923ده دمشقین قدیم محلله لرین دن بیرینده دوغولموش .30 آوریل 1998ده دونیا یا وداع دئمیشدیر. عرب اؤلکه لرینین بؤیوک یازیچی وشاعیرلریندن ساییلیر.
سياووش كسرائي
چئويرن: بهروز صديق
ايسلانميش بيركورهك، يالقيز و سولغون
سويكنميش دووارا، دووار نم وورموش
حوض قيراغيندا نئچه بوش گولدان
ايچ – ايچه دوزولموش تورپاغا دوشموش
اوچماغا باشلايير بوداقدان قارغا
و دينمز تورپاغا شيغيير، قونور
كوهنلميش نوودانين باغريندان يئنه
دامجيلار هاي كويو گلير قولاغا
شوشه آرخاسيندان قوروموش بير ال
سورونور هر يئره تلم – تله سيك
گؤزونون ايشيغي آزالميش قوجا
گونشليك آختاريير اوردان گونش ليك
آندری دئمنتیو(روس شعری)
ترجومه:بختیاروهاب زاده
یوخدورچیخیش یولو
یوخدورچیخیش یولو
ایمکانسیزیق بیز
سؤگیمیزـ ان بؤیوک گوناهیمیز دیر
اؤلومه محکوم دورحیسلریمیز
تکجه گوناهیمیز
اؤز آهیمیز دیر
یوخدور چیخیش یولو...
یالنیز"بلکه نی"
گئرچه یه دؤنده رن اومیدیمیز وار
یارادان ائله خوش یارادیب سنی
هیجران ایللرینده درده درد جالار
یا سن گئج دوغولوب گئجیکدین
یا من
حسرتدن یورولدوم
دؤزومه بیر باخ!
بیز اؤز دسته سیندن دیده رگین دوشن
قوشلاریق
گؤیلرده گؤروشدوک آنجاق
یوخدور چیخیش یولو...
بیرچیراق تکی
سن اضطراب چکیر یانیر سان هله
من ایسه...
من ایسه یاشاییرام کی،
سنی اؤلدورمه ییم اؤزاؤلوموم له.
حاضیرلایان:بهروزصدیق